Có thể coi núi An Lão, sông Ninh là cặp non nước ở phía Nam, núi Đọi, sông Châu là cặp non nước ở phía Bắc biểu trưng cho văn hóa Hà Nam. Bài viết xin giới thiệu hai cuộc du vịnh ở núi An Lão và núi Đọi trên quê hương Hà Nam của Nguyễn Khuyến.

Cách đây 225 triệu năm toàn bộ vùng đất của Hà Nam, Nam Định, Thái Bình và Ninh Bình còn nằm sâu dưới đáy biển. Cuối kỷ Jurat hay đầu kỷ Bạch phấn, một vận động tạo sơn đã tạo nên vùng đá vôi của 3 tỉnh Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình hiện nay. Đa số các núi đá phân bố dọc hữu ngạn sông Đáy, có rất ít ngọn nằm ở tả ngạn.

55 năm trước, ngày 21 - 5 - 1954 tại mặt trận đồng bằng, một trận chiến đấu bi hùng đã diễn ra giữa bộ đội ta với quân Pháp tại núi Chùa, thôn Chanh Chè, xã Thanh Tâm, huyện Thanh Liêm (Hà Nam). Ðây cũng là trận các đơn vị ở đồng bằng "chia lửa" với Ðiện Biên Phủ. Trong trận chiến đấu ngày ấy, gần 200 cán bộ, chiến sĩ bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và du kích đã anh dũng hy sinh.

Sáng ngày 08/4/2009, tại đình, chùa Châu, Tiểu khu Châu Giang, thị trấn Kiện Khê, Lễ hội truyền thống khu Di tích Lịch sử Văn hoá đình, chùa Châu năm Kỷ Sửu đã chính thức khai hội.

Đóng góp vào sự độc đáo cùng với hơn 40 làng nghề tại Hà Nam, làng Vọc ở huyện Bình Lục là một làng nghề nổi tiếng với rượu Vọc. Về thăm làng Vọc ta sẽ được thấy cuộc sống no ấm cùng với nghị lực vươn lên của người dân vùng đất chiêm khê mùa thối.

Vừa qua Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam chính thức công bố lần thứ nhất năm 2012 có 14 top đặc sản nổi tiếng và giá trị Việt Nam. Chuối Ngự Đại Hoàng của Hà Nam nằm trong top 50 loại trái cây đặc sản nổi tiếng Việt Nam.

Thi hào Nguyễn Khuyến (1835-1909), thuở nhỏ tên Thắng, tự Miễn Chi, hiệu Quế Sơn, sinh ở quê mẹ, nhưng tám tuổi về sống ở quê cha, làng Vị Hạ, tục gọi là làng Và (nay thuộc xã Yên Ðổ, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam)...